10.EDUKIAK

Hamargarren aste honetan, Unitate Didaktikoarekin jarraitu dugu lanean. Asteartean eta asteazkenean nire taldeak  unitate didaktikoaren helburuak burutu ditugu, saiatzen gara  astero lanarekin aurrera egiten. Ostiralean, ordea, Maitanek edukiei buruko power point bat eskaini zigun, gure lanarekin jarraitu ahal izateko. Baita ere, astero bezala aurkezpenak egon ziren, hau da, edukiei buruzkoak.

Jarraiki, edukien informazioa helaraziko dizuet.

Zer dira edukiak?

• Arloko edo irakasgaiko helburuak lortzeko modu integratuan landu behar diren prozedurak, kontzeptuak eta jarrerak.
• Jarritako helburuak lortzeko bitartekoak dira, eta unitate didaktikotan, sekuentziatan, ikaskuntza‐nukleotan, proiektutan eta antzekoetan egituratuta egon behar dute.

Irakaskuntzako eduki motak

• Esperientzia-eremuetakoak edo arloetakoak.
• Jarrerazkoak, prozedurazkoak eta kontzeptualak.
• Oinarrizko, aukerako eta eduki askeak.

Esperientzia eremuetako edukiak

Oinarizko konpetentzia espezifikoak	Haur Hezkuntza eremua
Hizkuntza- eta literatura-komunikaziorako konpetentzia.	Nortasunaren eraikuntza eta komunikazioa eta adierazpena
Matematikako konpetentzia	Noratsunaren eraikuntza eta komunikazioa eta adierazpena eta Nortasunaren eraikuntza eta ingurune fisikoaren et asozialaren ezaguera
Zientziarako konpetentzia	Nortasunaren eraikuntza eta ingurune fisikoaren et asozialaren ezaguera
Teknologiarako konpetentzia	Nortasunaren eraikuntza eta ingurune fisikoaren et asozialaren ezaguera
Konpetentzia sozial eta zibikoa	Nortasunaren eraikuntza eta ingurune fisikoaren et asozialaren ezaguera
Arterako konpetentzia	Nortasunaren eraikuntza eta komunikazioa eta adierazpena
Konpetentzia motorra	Nortasunaren eraikuntza eta komunikazioa eta adierazpena

Jarrerazkoak, prozedurazkoak eta kontzeptuzkoak:

• Kontzeptuala: gertakari eta jakituria sinpleak dira. Irakasleei errealitatea ulertzen eta interpretatzen laguntzeko, esate baterako, gorputzen oinarrizko beharrizanak zeintzuk diren ulertzea.

• Prezedurazkoak: ikastera edo arazo bat konpotzeko daraman lan bat egitera zuzenduriko ekintzen multzoa da. Trebetasunak, teknikak eta estrategiak sartzen dira. Objektuen oinarrizko sailkapena, ezaugarri eta erabilpenaren arabera.

• Jarrerazkoak: pertsonek gauza baten edo beste norbaiten aurrean dituen ohizko disposizioak dira. Balioetan oinarritzen dira. Balioek bizitza orientatu eta jokabidea mugatzen duten idealak dira. Arauek jokabidezko jarraibideak dira, sendo izan nahi badute balioek ematen duten zilegitasuna izan behar dute. Adibidez, eskola eta familia inguruko kideen sexu, rol, ezaugarri pertsonal etab. Aniztasunarekiko errespetua izan behar da.

Oinarrizko, aukerako eta eduki askeak

Definizioak	Adibideak
Oinarrizko edukiak: ikasle guztiek menperatzekoak (nahikoa)	Animalien bizitza-zikloaren faseak
aukerako edukiak: ez dira nahitaez lortu beharrezkoak. Guztien artean, ikasle bakoitzak batzuk aukeratzen ditu, berak lortzeko.	Animali jakin baten ezaugarria eta ohiturak
Eduki askeak: ikasle bakoitzak bere kabuz planteatzen dituen edukiak	Animalien pisua, luzera, abiadura

Edukiak aukeratzeko irizpideak

• Umearen garapen psikologikoa , interesak, aurre ezagutzak eta trebetasunak kontuan harturik esanguratsuak izatea.
• Diztiplina, arlo edo esperientzia-eremu bakoitzeko garrantzitsuenak, adierazgarrienak eta transferigarrienak.
• Gure inguru fisiko eta sozialak eskatzen dizkigunak. Gizarte-errealitatea aldatzeko sartu beharreko edukiak (analisi soziokritikoa egin ostean).
• Ikasturtean zehar era ziklikoan agertzen diren ekintzak kontuan hartu: Olentzero, inauteriak, etab.
• Curriculum Ofizialeko edukiak.

Edukien sekuentziazio aukerak

• Zikloetan zehar sekuentziatu eta antolatu behar dira, umeei jarduera desberdinen bidez aurkezteko. Sekuentziatzeko bi aukera:
• Lineala: eduki bakoitza behin baino ez da lantzen, bata bestaren atzetik. Eduki bakoitzari emandako denbora eta garrantzia berdina izan daiteke edo ez.
• Konplexua: eduki edo gai bat hainbat eratan landu daiteke, aurreko eduki edo gai batera bueltatu, hainbat unetan, gero eta sakontasun gehiagoz, zenbait ikuspegitatik, eta ikuspegi horietatik lan egiteko beste eduki batzuk sartu.

Edukiak sekuentziatzeko irizpideak

• Eduki sinpleetatik konplexuetara joatea.
• Globaletik elementuetara. Bibentzietatik elementuetara.
• Testuinguru soziala kontuan izatea.
• Esanguratsua izatea: aurre ezagutzak eta edukien arteko erlazioa kontuan izatea.
• Diztiplinen egitura eta logika kontuan izatea.
• Integrazioa eta oreka mantentzea.
• Edukien, eta prozeduren zailtasun progresiboa kontuan izatea.
• Prozeduretatik eduki kontzeptualetara joatea.
• Ardatz antolatzaileak aukeratzea.

Sekuentziazioaren eta antolaketaren ondorioz

• Edukiak makrosekuentzietan eta mikrosekuentzietan antolatzen dira.
• Makrosekuentziak: ikasturte baterako edo denbora luzerago egiten dira eta etapako irakasleen taldeak edo sailak egiten du.
• Mikrosekuentzia: ikasturte baterako elkarren artean erlazionaturiko unitate didaktikoen multzoa da eta zikloko irakasle taldeek egiten du.

9.ASMOAK

Aste honetan Unitate Didaktikoarekin jarraitu dugu lanean. Asteartean lehenengo pausuarekin egon ginen, hots, egoeraren azterketa. Asteazkenean, berriz, Maitanek Unitate Didaktikoa osatzeko beste pausu baten azalpena eman zuen: asmoak.

Asmoak hainbat motatakoak izan daitezke, horretarako galdera hauek planteatu beharra dago:

• Ze pertsona mota eraikitzen lagundu nahi dugu?
• Zein gaitasun dira ezinbesteko pertsona batengan?
• Nola irakatsi nahi duzu?
• Zein printzipio mantenduko zenuke beti zure irakaskuntzan?

Irakaste-ikaste prozesuaren asmoei erreparatuz, hauek aurki ditzakegu:

• Helburua: umeengan lortu edo garatu nahi dugun gaitasun edo jokabidea , esate baterako, animalia basatiak ezagutzea…
• Konpetentzia: hainbat eratako ikasketa integratzen dituen gaitasuna, egoera zehatzetan jokoan jartzen dena, adibidez, kultura zientifikoan, teknologikoan eta osasunekoan konpetentzia.
• Adierazpen-helburua: umeak lan egin behar duen egoera, aurre egin behar dion arazoa edo inplikatu beharreko betebeharra, esate baterako, zoo-parkea bisitatu eta bisita ikasgelan landu.
• Prozedura-printzipioa: irakaste-ikaste prozesua garatzean bete behar den baldintza edo irizpidea zehazten duena.

Orokortasuna eta globaltasuna kontuan harturik hauek bereizi ditzakegu:

• Xedea: garatu nahi dugun pertsona mota (edo ume mota) definitzen du erabateko orokortasunez, adibidez,: umeak integralki garatuta egotea.
• Helburu orokorra: pertsonengan edo umeengan garatu nahi dugun ahalmen edo gaitasuna da. Xedearen zehaztapena da, esate baterako, norberaren ekintzak planifikatzea eta sekuentziatzea.
• Helburu espezifikoa: umeengan lortu nahi ditugun gaitasun oso zehatza edo jokabidea da. Helburu orokorraren zehaztapena da,hau da, libreki egin ditzakeen hainbat ekintzatan (jolasak, plastika, etab.), lehenengoz zer egingo duen pentsatzea eta gero egitea.

Derrigortasuna kontuan harturik:

• Gutxieneko helburua: ume guztiek lortu behar duten helburua (nahikoa)da, adibidez, animalien bizitza-zikloaren faseak era ordenatu batean aipatzea.
• Aukerako helburua: helburu hau ez da nahitaez lortu beharrekoa. Guztien artean, ume bakoitzak batzuk aukeratzen ditu, berak lortzeko, esate baterako, animalia baten ezaugarriak, ohiturak, etab.
• Aipatzea Helburu askea: ume bakoitzak bere kabuz planteatzen duen helburua, adibidez, animalien errekorrak (pisua, luzera, abiadura, etab.) aipatzea.

Esan beharra dago, asmo guzti hauek elkargarriak dira, danak landu daitezke momentu jakin batean.asmo baten ez du bestea baztertzen.

Bestalde, ostiralean,  ikaskide batzuek, unitate didaktikoaren asmoak edo helburuei buruzko aurkezpenak egin zituzten. Lehenengoa irakaste-ikaste prozesuaren asmoei buruz jardun zuten. Bigarrena, hezkuntzaren xedeak zeintzuk diren adierazi zituzten. Hirugarren aurkezpenean orokorrean unitate didaktikoaren asmoak jorratu zituzten. 

Bukatzeko, helburuei dagokionez, ezinbestekoak dira irakaskuntza-ikaskuntza prozesu egoki bat izateko. Izan ere, xederik ez duen ikastetxea ez du iparrik, hau da, ez du inolako norabiderik izango. Hori dela eta, asmoak funtsezkoak dira helmuga bat izateko hezkuntza prozesu osoan zehar. Gainera, nire aburuz, batez ere, Haur Hezkuntzan jarduerak edo jolasak burutu baino lehen helburuak adostu behar dira irakasle eta ikasleen artean eta helburu horiek faktibleak izan behar dira, hots, gaitasun guztiak garatuta ez dituztela jakinda, xedeak errazak edo zailtasun gutxikoak izan behar dira. Horrela, helburuak faktibleak eta elkarrekin adostutakoak izaten badira, nire ustez, motibatuta egongo dira jarduerak burutzeko.

Besterik gabe, hurrengo astean Unitate Didaktikoarekin jarraituko dugu.

Agur!